Artykuł wyjaśnia zasady zasiłku opiekuńczego w kontekście opieki nad chorymi bliskimi, określa kto ma prawo do zasiłku, limity dni w roku oraz sposób składania wniosków do ZUS. Poniższe nagłówki prowadzą przez najważniejsze kwestie, z uwzględnieniem aktualnych danych ZUS.
Czym jest zasiłek opiekuńczy
Gdy opiekun zachoruje, albo gdy choroba dotyka naszego rodzica, dziecka lub współmałżonka, możemy wystąpić o zasiłek opiekuńczy. Z ubezpieczenia chorobowego możemy korzystać nie tylko wtedy, gdy sami jesteśmy chorzy, ale także wtedy, gdy potrzebujemy opieki nad bliskimi. Ważne jest złożenie właściwego wniosku do ZUS.
Kto może skorzystać z zasiłku opiekuńczego
O zasiłek opiekuńczy mogą ubiegać się tylko osoby, które podlegają ubezpieczeniu chorobowemu, ponieważ to odprowadiana jest za nich składka chorobowa do ZUS. Ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe dla osób zatrudnionych na umowę o pracę. W przypadku umów zlecenia, innych umów agencyjnych oraz prowadzenia działalności gospodarczej to ubezpieczenie może być dobrowolne.
Kiedy przysługuje zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad dzieckiem
Przepisy określają limity i warunki opieki nad dzieckiem:
– Maksymalnie 60 dni w roku kalendarzowym na opiekę nad chorym dzieckiem, które nie ukończyło 14 lat, oraz nad zdrowym dzieckiem do ukończenia 8 lat w określonych sytuacjach (np. nieprzewidziane zamknięcie żłobka lub przedszkola).
– Prawo do zasiłku przysługuje równolegle matce i ojcu, jednak na dany okres może go otrzymać tylko jeden z rodziców, ten, który złoży wniosek. Zasiłek nie dotyczy opieki nad chorym dzieckiem w wieku do lat 2.
Limity zasiłku opiekuńczego w roku kalendarzowym
Przepisy przewidują łączny limit 60 dni zasiłku opiekuńczego w roku kalendarzowym, bez względu na liczbę uprawnionych. Limit ten odnosi się do opieki nad chorym lub zdrowym dzieckiem oraz nad innym członkiem rodziny w zależności od sytuacji.
Maksymalny czas opieki wynosi 60 dni
Zasiłek opiekuńczy można otrzymać maksymalnie przez 60 dni w roku kalendarzowym na opiekę nad:
– chorym dzieckiem, które nie ukończyło 14 lat, oraz
– zdrowym dzieckiem do ukończenia 8 lat w określonych sytuacjach, np. zamknięcie żłobka lub przedszkola.
Dla kogo obowiązuje 30 dni zasiłku
30 dni zasiłku przysługuje w następujących sytuacjach:
– opieka nad niepełnosprawnym dzieckiem, które ukończyło 8 lat, a ma mniej niż 18 lat – w związku z porodem,
– choroba albo pobyt w szpitalu małżonka lub rodzica dziecka, który stale opiekuje się dzieckiem,
– opieka nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 14 lat, a ma mniej niż 18 lat.
Trzydziestodniowy limit dotyczy także sytuacji, gdy w rodzinie jest więcej niż jedno niepełnosprawne dziecko powyżej 14 lat, lecz poniżej 18 lat.
Dla kogo przysługuje 14 dni zasiłku
14 dni przysługuje w przypadku opieki nad:
– chorym dzieckiem po ukończeniu 14 lat, które nie jest niepełnosprawne, oraz nad innymi choremi członkami rodziny (np. małżonek, rodzic, wnuk, rodzeństwo, teściowie, dziadkowie).
Jeżeli w roku opiekujemy się wyłącznie niepełnosprawnym dzieckiem oraz innymi chorymi członkami rodziny i nie mamy innych dzieci do 14 roku życia, zasiłek łącznie może wynieść maksymalnie 30 dni. Do tego okresu wlicza się 14 dni na opiekę nad chorymi członkami rodziny. Łączny czas wypłaty nie może przekroczyć 60 dni w roku, bez względu na liczbę uprawnionych.
Zasiłek opiekuńczy niezależnie od okresu ubezpieczenia
Co ważne, zasiłek opiekuńczy przysługuje niezależnie od okresu ubezpieczenia. Prawo do niego nabywa się już od pierwszego dnia podlegania ubezpieczenia chorobowego.
Zasiłek przysługuje od pierwszego dnia podlegania ubezpieczenia
Ochrona przysługuje od samego początku objęcia ubezpieczeniem chorobowym, niezależnie od długości stażu pracowniczego.
Sposoby złożenia wniosku do ZUS
Istnieje kilka sposobów dostarczenia wniosku:
– pocztą tradycyjną,
– osobiście,
– a najlepiej drogą elektroniczną przez profil ePUE, z podpisem elektronicznym (Z-15A/Z-15B). Również pracodawca może przesłać oryginał wniosku do ZUS pocztą tradycyjną.
Żeby naliczenie i wypłata były jak najszybsze konieczne jest złożenie właściwego wniosku do ZUS po to aby uniknąć postępowań wyjaśniających, które wydłużają czas oczekiwania na wypłatę zasiłku.
— Anna Grabowska, regionalny rzecznik prasowy ZUS w woj. warmińsko-mazurskim
Wniosek elektroniczny przez ePUE oraz Z-15A/Z-15B
Można złożyć go pocztą tradycyjną, przynieść osobiście lub skorzystać z profilu ePUE. Najpełniejszy sposób to elektroniczny Z-15A/Z-15B z podpisem elektronicznym. Pracodawca może również przesłać do ZUS oryginał wniosku otrzymanego od pracownika drogą tradycyjną.
— Anna Grabowska, rzeczniczka ZUS
Równe prawa matki i ojca do zasiłku
Prawo do zasiłku przysługuje zarówno matce, jak i ojcu na równych zasadach. Jednak na dany okres może go otrzymać tylko jeden z rodziców – ten, który złoży wniosek o wypłatę. Zasiłek przysługuje wtedy, gdy nie ma innych członków rodziny mogących zapewnić opiekę. Nie dotyczy to jednak opieki nad chorym dzieckiem do lat 2.
Wyjątek opieki nad chorym dzieckiem do lat 2
W przypadku opieki nad chorym dzieckiem do 2 lat obowiązują szczególne zasady i ograniczenia, z którymi należy się zapoznać w aktualnych przepisach ZUS oraz odpowiednich aktach prawnych.
