Zasiłek pogrzebowy to zwrot poniesionych kosztów pogrzebu do maksymalnej kwoty 4 tys. zł. Wydatki te mogą być refundowane po spełnieniu warunków ustawowych. Od stycznia do końca września bieżącego roku oddziały ZUS na Warmii i Mazurach wypłaciły ponad 9,5 tys. zasiłków.
Zasiłek pogrzebowy co to jest i komu przysługuje
Zasiłek pogrzebowy stanowi zwrot kosztów pogrzebu do wysokości 4 tys. zł. Przysługuje w określonych sytuacjach związanych z prawem do ubezpieczenia emerytalnego lub rentowego zmarłej osoby, a także w przypadku ubezpieczonych objętych zasiłkiem macierzyńskim lub jego kontynuacją po wygaśnięciu tytułu ubezpieczenia, a także innymi wymienionymi przypadkami, łącznie z uprawnionymi członkami rodziny zmarłego.
Uprawnieni do zasiłku pogrzebowego
O zasiłek mogą ubiegać się członkowie rodziny oraz osoby niespokrewnione lub instytucje, które poniosły koszty pogrzebu i je udokumentowały. Wysokość zasiłku dla członków rodziny wynosi 4 tys. zł, niezależnie od poniesionych kosztów. Gdy pochówek sfinansowała inna instytucja (dom pomocy społecznej, gmina czy pracodawca), zasiłek przysługuje temu podmiotowi do wysokości udokumentowanych kosztów, lecz nie więcej niż 4 tys. zł.
Kto może ubiegać się o zasiłek pogrzebowy
O zasiłek mogą ubiegać się także osoby niebędące spokrewnione z zmarłym oraz instytucje, które poniosły koszty pogrzebu. W sytuacji, gdy zasiłek ma być wypłacony kilku osobom lub podmiotom, mogą one otrzymać go proporcjonalnie do poniesionych kosztów. Aby otrzymać wypłatę, wszystkie poniesione wydatki muszą być dokładnie udokumentowane do kwoty maksymalnej 4 tys. zł. Faktura za sam zakup trumny nie stanowi podstawy do zasiłku, jeśli resztę kosztów poniosła inna osoba.
Wysokość zasiłku i limit 4 tys zł
Podstawowa wysokość zasiłku dla uprawnionych członków rodziny wynosi 4 tys. zł, niezależnie od rzeczywistych kosztów pogrzebu. Jeżeli inne podmioty pokryły część kosztów, zasiłek przysługuje im do wysokości udokumentowanych wydatków, lecz łączna kwota nie przekroczy 4 tys. zł.
Podział zasiłku między kilka osób lub podmiotów
W przypadku pokrycia kosztów przez kilka podmiotów, zasiłek jest dzielony między nie na podstawie ich udziału w wydatkach, lecz proporcjonalnie do poniesionych kosztów. Osoby zewnętrzne muszą szczegółowo udokumentować poniesione wydatki do kwoty 4 tys. zł.
Zdarzają się sytuacje, gdy koszty pokryje więcej niż jedna osoba lub podmiot, wówczas zasiłek pogrzebowy ulega podziałowi między te osoby lub podmioty – proporcjonalnie do poniesionych kosztów pogrzebu.
Źródło: Anna Grabowska, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie warmińsko-mazurskim
Niezbędne dokumenty do zasiłku pogrzebowego
Podstawowe dokumenty to: wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego, odpis skrócony aktu zgonu, odpis skrócony aktu urodzenia dziecka, które urodziło się martwe, albo odpis zupełny aktu urodzenia z adnotacją o martwym porodzie; w razie braku aktu urodzenia z adnotacją – karta zgonu lub zaświadczenie o martwym urodzeniu (wydane przez lekarza lub położnika); oryginały rachunków poniesionych kosztów (lub kopie potwierdzone przez bank, jeśli oryginały złożono w banku); dokumenty potwierdzające pokrewieństwo lub powinowactwo zgłaszającego; zaświadczenie płatnika składek o podleganiu ubezpieczeniu w dniu śmierci (nie dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą i współpracujących).
Co pokrywa koszty pogrzebu a co nie
Koszty pokrywane z zasiłku obejmują niezbędne wydatki związane z pochówkiem, w tym także koszty związane z ceremonią, jeśli zostały udokumentowane i uwzględnione w złożonych dokumentach. Faktura za same kwiaty nie stanowi kosztu pogrzebu. Ceremonie kościelne mogą być uwzględniane, jeśli zostały potwierdzone przez odpowiednią instytucję.
Przedawnienie roszczeń i wyjątki
Na złożenie wniosku o zasiłek pogrzebowy przysługuje 12 miesięcy od dnia śmierci uprawnionej osoby. Jeśli termin nie zostanie dotrzymany, świadczenie nie przysługuje. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy opóźnienie wynikało z późniejszego odnalezienia zwłok, identyfikacji zmarłego lub innych przyczyn całkowicie niezależnych od uprawnionego. Wówczas prawo wygasa 12 miesięcy od pogrzebu, a dokumenty potwierdzające te okoliczności (np. zaświadczenie policji/prokuratury, odpis aktu zgonu lub inny urzędowy dokument) stanowią podstawę do przedłużenia terminu.
Donacje zwłok na cele naukowe
Donacje zwłok na cele naukowe mogą wpływać na możliwość zgłoszenia wniosku: pogrzeb musi być dokonany po przekazaniu rodzinie szczątków przez instytucję naukową po zakończeniu badań. Wówczas uprawnieni mogą złożyć wniosek o tzw. zasiłek pogrzebowy symboliczny wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty.
Zmiana przepisów dotyczących martwego urodzenia od sierpnia
Od sierpnia obowiązują zmiany dotyczące zasiłku w sytuacji martwego porodu. Jeżeli nie został sporządzony akt urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu, dokument taki nie jest konieczny; wystarczy karta zgonu lub zaświadczenie lekarza/położnej. Wcześniej kobiety po stracie ciąży nie mogły ubiegać się o zasiłek pogrzebowy bez takiej adnotacji.
Wniosek o zasiłek pogrzebowy symboliczny
Osoby uprawnione mogą złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy tzw. symboliczny, w połączeniu z fakturami dokumentującymi poniesione koszty, jeśli z różnych przyczyn nie mogły w terminie złożyć wniosku o standardowy zasiłek.
